Sık Sorulan Sorular
İhramlıyken kokulu sabun kullanılabilir mi? Maske takılabilir mi? Kadın adetliyken tavaf yapabilir mi? Hacca hazırlanan herkesin aklına benzer sorular takılıyor. Bu sayfada en sık sorulanları kısa ve açık cevaplarla topladık.
Cevaplar Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun görüşlerine dayanıyor. Sizin durumunuza özel bir sorunuz varsa, yolculuktan önce müftülüğe ya da kafilenizdeki din görevlisine sormanızı öneririz.
İhramlıyken kokulu sabun veya şampuan kullanabilir miyim?
Kokusuz sabun kullanmak serbesttir ve tavsiye edilen de budur. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre kokulu sabun, deterjan veya ıslak mendil gibi temizlik malzemeleri kokulanmak için değil temizlik için kullanıldığından, kokulanma amacı olmadan kullanılmaları ceza gerektirmez. Parfüm, kolonya veya kokulu krem sürmek ise yasaktır ve ceza gerektirir.
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası (12.07.2017, İhramlı kimsenin sabun ve deterjan kullanması)
İhramlıyken tıbbi maske takabilir miyim?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre tıbbi maske mutat bir giysi olmadığı için erkek veya kadın ihramlının maske takması ihram yasağı değildir ve ceza gerektirmez. Ancak yüzü mutat bir giysiyle, örneğin bir örtüyle kapatmak yasaktır.
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası (İhramlı kimsenin tıbbi maske takması)
İhramlıyken şemsiye kullanabilir veya gölgelenebilir miyim?
Evet. Şemsiye kullanmak, çadır veya ağaç gölgesinde oturmak ihramlıya mübahtır. Yasak olan, erkeklerin başını şapka, takke gibi mutat bir şeyle örtmesidir.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (İhramlıya mübah olan şeyler)
İhramlıyken saat, gözlük, kemer veya bandaj kullanabilir miyim?
Evet. Gözlük, saat, kemer, toka takmak; baş ve yüz dışındaki bir yere atel veya bandaj sarmak ihram yasağı değildir ve ceza gerektirmez.
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası (İhramlının gözlük, saat, kemer vb. takması)
Kadın âdetli iken tavaf yapabilir mi?
Hayır. Âdetli ve lohusa kadınlar tavaf dışında haccın bütün görevlerini yapabilir, ancak tavaf yapmaz. Ziyaret veya umre tavafını yapmadan âdet gören kadının öncelikle yapması gereken, temizleninceye kadar Mekke'de kalıp temizlendikten sonra tavafını yapmasıdır; bu gecikme ceza gerektirmez. Âdeti bitmeden Mekke'den ayrılmak zorunda kalan kadın, Hanefîlere göre tavafı bu hâlde yapar; ziyaret tavafı için bedene, umre tavafı için dem keser. Kurul, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerindeki bazı görüşlerle de ihtiyaca göre amel edilebileceğini belirtmiştir. Bu durumda kafilenizin din görevlisine danışınız.
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası (Âdeti bitmeden Mekke'den ayrılmak zorunda kalan kadın)
Temettu için umre ihramına girdikten sonra âdet gördüm ve Arafat'a kadar temizlenemiyorum. Ne yapmalıyım?
Hanefî mezhebine göre umre ihramını bırakır, hac için ihrama girip Arafat'a çıkarsınız. Bu durumda haccınız ifrad olur ve şükür kurbanı gerekmez. Hacdan sonra bıraktığınız umreyi kaza eder ve ceza olarak bir dem kesersiniz. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ise umre ihramı bozulmaz; kıran haccına geçmiş sayılırsınız ve kıran kurbanı kesersiniz.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (Hacda kadınlar)
Âdetli kadın veda tavafı yapmadan dönebilir mi?
Evet. Âdetli ve lohusa kadınların veda tavafı yapması vacip değildir; yapmadan ayrılmaları ceza gerektirmez. Mescid-i Haram'ın kapısına gelip dua ederek ayrılmaları müstehaptır.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (Tavafın çeşitleri: Veda tavafı)
Âdet geciktirici ilaç kullanabilir miyim?
Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre âdetin ilaçla geciktirilmesi durumunda yapılan ibadetler geçerlidir. Bununla birlikte bu ilaçlar düzensizliklere yol açabildiğinden, kadınların ilaç kullanmaksızın organizasyonun alacağı tedbirlerle hac veya umreyi tamamlamaları daha uygun görülmüştür. Karar vermeden önce doktorunuza da danışınız.
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası (Kadınların hac veya umrede âdet geciktirici ilaç kullanması)
Tıraş olurken ne kadar saç kesmek gerekir?
Erkekler için saçın tamamını dipten tıraş etmek en faziletlisidir. Hanefî mezhebine göre vacip olan en az miktar, başın dörtte birini tıraş etmek veya kısaltmaktır; bundan azı yeterli olmaz ve dem gerektirir. Saçı olmayanlar tıraş makinesini başlarında gezdirir. Kadınlar saç uçlarından parmak ucu kadar keser. Şâfiî mezhebine göre üç tel saç kesmek yeterlidir.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (Saçları tıraş etmek veya kısaltmak)
Umre yapan kimsenin kurban kesmesi gerekir mi?
Hayır. Yalnızca umre yapan kimse bir ihram yasağını çiğnemediği veya bir vacibi terk etmediği sürece kurban kesmekle yükümlü değildir. Dilerse Allah rızası için nafile kurban kesebilir. Şükür kurbanı temettu ve kıran haccı yapanlara vaciptir.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (Hedy kurbanı ile yükümlü olanlar)
İfrad haccı yapan kurban keser mi?
İfrad haccı yapan kimsenin şükür kurbanı kesmesi vacip değildir; isterse nafile kurban kesebilir. Temettu ve kıran haccı yapanların ise şükür kurbanı kesmesi vaciptir.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (İfrad haccı)
Temettu kurbanını kesecek imkânım yoksa ne yapmalıyım?
Kurbanlık hayvan bulamayan veya alacak imkânı olmayan kimse on gün oruç tutar: üç günü hac sırasında, ihrama girdikten sonra ve bayramdan önce; yedi günü de memlekete döndükten sonra (Bakara 2/196). Hanefîlere göre temettu yapan, üç günlük orucu umre ihramından sonra da tutabilir; ancak bayramdan önce tamamlayamazsa oruç kurbanın yerine geçmez.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (Kurban yerine oruç); Bakara 2/196
Tavaf sırasında abdestim bozulursa ne yapmalıyım?
Tavafı bırakıp abdest alırsınız. Hanefî ve Şâfiîlere göre abdest aldıktan sonra tavafa kaldığınız yerden devam edebilir veya tavafı baştan başlayarak yeniden yapabilirsiniz. Tavafı abdestli yapmak Hanefîlere göre vacip, diğer mezheplere göre farzdır.
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası (Tavaf esnasında abdesti bozulan kişi)
Tavafın şavt sayısında şüpheye düşer veya eksik yaparsam ne olur?
Hanefîlere göre ziyaret ve umre tavafının ilk dört şavtı farz, kalan üç şavtı vaciptir. Üç veya daha az şavt terk edilirse dem gerekir; eksik şavtlar sonradan usulüne uygun yapılırsa ceza düşer. Şavt sayısında şüphe ederseniz az olanı esas alıp tavafı tamamlamanız en ihtiyatlı yoldur.
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası (Tavafın şavtlarının eksik yapılması)
Kalabalıkta Hacerü'l-esved'e dokunmam veya onu öpmem gerekir mi?
Hayır. Hacerü'l-esved'i öpmek müstehaptır; ama insanları itip kakmak ve onlara eziyet vermek günahtır. Bir müstehabı yapmak için günah işlenmez. Kalabalıkta Hacerü'l-esved hizasında ona dönüp ellerinizi kaldırarak "Bismillâhi Allâhü ekber" demeniz ve el içinizi öpmeniz yeterlidir.
Kaynak: Diyanet Hac ve Umre İlmihali (Tavafın sünnetleri)