Medine Ziyareti ve Adabı
Mescid-i Nebevî, Ravza ve mübarek mekânlar
Medine ziyareti haccın bir parçası değildir, ancak Peygamberimizin mescidini ve kabrini ziyaret etmek en faziletli menduplardandır. Ziyaret, Allah'ın rızası gözetilerek ve büyük bir edeple yapılır.
1. Medine'ye yolculuk ve varış
Yolculuk boyunca salavatı artırır, Medine'ye yaklaşınca dua eder, temizlenip güzel kıyafetlerle mescide gidersiniz.
Medine-i Münevvere, Peygamberimizin hicret yurdu, Kur'an'ın büyük bölümünün indiği ve ilk İslam toplumunun kurulduğu şehirdir. Mekke'nin yaklaşık 450 km kuzeyindedir. Medine ziyareti haccın bir parçası değildir; ancak hac yolculuğu, uzak ülkelerde yaşayanlar için Peygamberimizin mescidini ve kabrini ziyaret etmenin büyük bir fırsatıdır.
Peygamberimizin kabrini ziyaret etmek menduptur. Bu ziyarete niyet eden kimse, onun mescidini ziyarete de niyet eder ve bu ziyaretle Allah'ın rızasını kazanmayı amaçlar.
Yolculuk sırasında her zamankinden daha çok salat ve selam getirirsiniz. Medine'ye yaklaşıp Mescid-i Nebevî ve çevresi görününce salavatı artırır ve "Allah'ım! Burası Peygamberinin haremidir" diye başlayan duayı okursunuz.
Mümkünse Medine'ye girince gusleder veya abdest alırsınız. Temiz elbiseler giyer, güzel koku sürünürsünüz. Ardından vakar ve tevazu ile mescide yönelirsiniz.
Medine'de ihram yoktur. Ancak Medine'den Mekke'ye hac veya umre için gidecekseniz, Zülhuleyfe'de (Ebyâr-ı Ali) ihrama gireceğinizi unutmayınız.
2. Mescid-i Nebevî'ye giriş ve namaz
Dua ederek sağ ayakla mescide girer, iki rekât tahiyyetü'l-mescid namazı kılar ve şükredersiniz.
Mescid-i Nebevî, Mescid-i Haram'dan sonra yeryüzünün en faziletli mescididir. Mescide ulaştığınızda "Bismillâhi ve alâ milleti Rasûlillâh" diye başlayan duayı okur, sağ adımınızı atarak tevazu ve saygı ile içeri girersiniz.
Kerahet vakti değilse iki rekât tahiyyetü'l-mescid namazı kılarsınız. Bu namazı mümkünse Ravza'da, değilse mescidin uygun bir yerinde kılarsınız. Günümüzde Ravza ziyareti randevu ile ve belirli saatlerde yapıldığı için çoğu zaman bu namaz mescidin başka bir bölümünde kılınır; bu da büyük faziletlidir.
Namazdan sonra bu nimete ulaştığınız için şükür secdesi yapar veya iki rekât şükür namazı kılarsınız. Ardından kabr-i şerifi ziyaret etmek üzere ilerlersiniz.
Mescitte bulunduğunuz sürece:
• Yüksek sesle konuşmazsınız.
• Kimseyi itip kakmaz, rahatsız etmezsiniz.
• Vaktinizi namaz, Kur'an, zikir ve dua ile değerlendirirsiniz.
Mescidin kadınlar ve erkekler için ayrı giriş kapıları ve bölümleri vardır; kapı numaralarını not ediniz.
3. Peygamberimizin kabrini ziyaret ve selam
Kabr-i şerifin önünde, edeple ve alçak sesle Peygamberimize, sonra Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer'e selam verirsiniz.
Tahiyyetü'l-mescid namazından sonra kabr-i şerife doğru ilerlersiniz. Bu ziyaret, ziyaretçilerin tek yönde ilerlediği Babüsselam koridorundan yapılır ve genellikle kısa sürer.
Peygamber Efendimizin mübarek başı hizasına gelince, yüzünüz kabre, sırtınız kıbleye dönük olarak durursunuz. Peygamberimizin sizi duyduğu ve selamınızı aldığı bilinciyle, alçak sesle selam verir ve dua edersiniz. Diyanet ilmihalinde nakledildiğine göre Peygamberimiz, kendisine selam verildiğinde Allah'ın ruhunu iade ettiğini ve selamı aldığını bildirmiştir (Ebû Dâvûd, Menâsik, No: 2041).
Size selam emanet edildiyse, "Ya Resûlallah! Filanca kişinin sana selamı var" diyerek selamı iletirsiniz.
Sonra bir metre kadar sağa ilerleyip Hz. Ebû Bekir'e, bir metre daha ilerleyip Hz. Ömer'e selam verirsiniz. Ardından dilerseniz yeniden Peygamberimizin hizasına dönerek veya mescidin uygun bir yerinde kendiniz, aileniz ve bütün müslümanlar için dua edersiniz.
Ziyaret sırasında yüksek sesle konuşulmaz, kabre fazla yaklaşılmaz, duvarlara el ve yüz sürülmez, sırt veya göğüs ile yaslanılmaz, etrafında tavaf edilmez. Diyanet ilmihaline göre bu tür davranışlar bidattir. Peygamberimize hayatındaki gibi saygı gösterilir.
4. Ravza'da ibadet ve Medine'de vakit
Ravza'da namaz kılar, Medine'de kaldığınız günleri namaz, oruç, sadaka ve dua ile değerlendirirsiniz.
Ravza, kabr-i şerif ile minber arasındaki bölümdür. Peygamberimiz burayı cennet bahçelerinden bir bahçe olarak nitelemiştir. Ravza'ya girme imkânı bulursanız burada iki rekât namaz kılar, dua edersiniz. Ravza'da uzun süre kalmayıp yeri başkalarına bırakmak edebin gereğidir.
Diyanet ilmihali, kabr-i şerif ile minber arasındaki Ebû Lübâbe sütunu yanında namaz kılıp istiğfar etmeyi ve Hannâne sütunu yanında dua etmeyi de zikreder.
Medine'de kaldığınız sürece:
• Beş vakit namazı mümkün olduğunca Mescid-i Nebevî'de cemaatle kılmaya gayret edersiniz.
• İmkân oldukça oruçlu bulunmanız müstehaptır.
• Her fırsatta sadaka verirsiniz.
• Peygamberimizin hayatını, hicreti ve sahabenin fedakârlıklarını düşünür, onun sünnetine uymaya niyet edersiniz.
Dua ederken sesinizi fazla yükseltmez, aşırılığa kaçmaz, tevazu ve huşu içinde olursunuz. Kur'an'da "Rabbinize yalvararak ve gizlice dua edin" buyrulmuştur (A'râf 7/55).
5. Kuba, Uhud, Bakî ve Kıbleteyn ziyaretleri
Medine'deki Kuba Mescidi, Uhud şehitliği, Cennetü'l-Bakî ve Kıbleteyn Mescidi'ni ziyaret edersiniz.
Medine'de bulunduğunuz süre içinde şehrin mübarek mekânlarını ziyaret etmeniz güzeldir:
• Kuba Mescidi: İslam'ın ilk mescididir. Peygamberimiz Medine'ye yerleştikten sonra da genellikle cumartesi günleri buraya gelip namaz kılardı. Kuba Mescidi'ni ziyaret edip iki rekât namaz kılmak müstehaptır.
• Uhud Şehitliği: Hz. Hamza başta olmak üzere Uhud savaşında şehit düşen yetmiş sahabinin kabirleri buradadır. Ziyareti müstehaptır.
• Cennetü'l-Bakî: Mescid-i Nebevî'nin yanındaki mezarlıkta Peygamberimizin aile fertleri ve pek çok sahabi yatmaktadır.
• Mescidü'l-Kıbleteyn: Namaz içinde kıblenin Kâbe'ye çevrildiği mescittir.
• Cuma Mescidi: Peygamberimizin ilk cuma namazını kıldırdığı yerde yapılmıştır.
Kabirleri ziyaret ederken kabir ziyaretinin âdâbına uyulur: Burada yatanlara selam verilir, onlar için dua edilir ve Kur'an okunur. Kabirlere yüz ve el sürmek, oradan bir şey istemek, taş, toprak veya bez parçası almak dinimizde yeri olmayan davranışlardır. Dua yalnızca Allah'a yapılır.
Ziyaretlerinizi kafilenizin düzenlediği programla yapmanız, hem güvenlik hem de doğru bilgi almak açısından en iyisidir.
6. Medine'den ayrılış
Ayrılmadan önce Mescid-i Nebevî'de iki rekât namaz kılar, Peygamberimize selam verip vedalaşır, dua ederek ayrılırsınız.
Medine'den ayrılma vakti gelince Mescid-i Nebevî'de iki rekât namaz kılar ve dilediğiniz gibi dua edersiniz. Sonra kabr-i şerifin yanına gelerek Peygamberimize selam verir, daha önce okuduğunuz selam ve duaları tekrarlar, bu mübarek mekânlara yeniden gelmeyi Allah'tan dilersiniz.
Mescitten ayrılırken "Allah'ım! Resulünün haremine yaptığım bu ziyareti son ziyaretim kılma" anlamındaki duayı okursunuz.
Medine'den hac veya umre için Mekke'ye gidecekseniz yolculuğunuz Zülhuleyfe (Ebyâr-ı Ali) mikatından geçecektir. Bu durumda:
• İhram hazırlığınızı Medine'de, otelde yapabilirsiniz: temizlik, gusül veya abdest, ihram kıyafeti.
• Mikat Mescidi'nde veya mikat sınırını geçmeden, kerahet vakti değilse ihram namazı kılar, yapacağınız umre veya hac çeşidine göre niyet eder ve telbiye getirirsiniz.
• Mikatı ihramsız geçmek dem gerektirir; bu nedenle kafile görevlinizin hatırlatmasına dikkat ediniz.
Hacdan sonra Medine'den memleketinize dönüyorsanız ihram gerekmez. Medine'de geçirdiğiniz günlerin hatırasını, Peygamberimizin sünnetine bağlılık olarak hayatınıza taşıyınız.